Terminu współuzależnienia używa się na określenie zespołu emocji, przekonań, zachowań, wynikających z życia w jednej rodzinie z osobą uzależnioną.
Często rodzina otacza osobę uzależnioną parasolem ochronnym, który sprzyja trwaniu uzależnionego w chorobie, ponieważ chroni go przed konsekwencjami wynikającymi z nałogowych zachowań. Uzależniony w takiej sytuacji nie konfrontuje się ze szkodami, jakie czyni swoim zachowaniem i nie podejmuje decyzji o leczeniu oraz zmianie swojego życia.
Jak objawia się współuzależnienie
Osoby współuzależnione silnie koncentrują się na zachowaniach uzależnionego, szukają usprawiedliwień dla jego zachowań, minimalizują szkody, ukrywają problem przed innymi, próbują kontrolować zachowanie uzależnionego, przejmują za niego obowiązki i odpowiedzialność, mają trudności w rozpoznawaniu własnych potrzeb i realizowaniu swoich pragnień, odczuwają ciągłe poczucie napięcia i niepewności, wstyd, bezradność, poczucie winy, żal, poczucie krzywdy, gniew, mają trudności z pamięcią i koncentracją uwagi oraz realistyczną oceną sytuacji, odczuwają brak sensu życia, utratę nadziei, pustkę duchową, zakłócenie wzorów normy i patologii, wykazują trudności w relacjach z innymi ludźmi poprzez osamotnienie, wycofywanie się, bierność lub agresywność, przemoc fizyczną i słowną.
Rozstrojenie uczuciowe często prowadzi do zaburzenia podstawowych czynności życiowych, takich jak: sen (trudności z zasypianiem, niespokojny sen, koszmary nocne), jedzenie (brak apetytu lub przejadanie się) oraz powoduje różne dolegliwości psychosomatyczne (bóle głowy, brzucha, kłopoty żołądkowe, tiki nerwowe, jąkanie się, zaburzenia krążenia i niepokojące objawy ze strony serca).
U osób współuzależnionych często obserwuje się objawy: nerwicy, depresji, chronicznego lęku, przewlekłego stresu i chorób psychosomatycznych.